حب مال (با محوریت کتاب معراجالسعادة)
هیئت شبهای ماه مبارک رمضانسخنران: دکتر علی غلامی
مناجاتخوان: کربلایی ابوالفضل عبداللهی
زمان: شب پنجم ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷، ۳ اسفند ۱۴۰۴
🗒️ مباحث مطرحشده در شب پنجم:
🔹️ رابطه انسانها با مال:
۱. واجد مال ← غنی
۲. فاقد مال ← فقیر
هر یک از این دو حالت دارای فواید و مضارّی است. فقیر بودن یا غنی بودن، هیچکدام لزوماً خوب یا بد نیستند. در ادامه به شرح بیشتر میپردازیم.
🔹️ فایده فقر: قناعت.
🔹️ مضار فقر:
۱. حرص نسبت به کسب مال و جمع کردن مال.
۲. طمع نسبت به مال دیگران.
این حالت از اولی بدتر است؛ یعنی فقیری که حرص میزند مال بیشتری جمع کند، شریفتر از فقیری است که چشم طمع به مال دیگران دارد.
🔹️ فایده غنا: انفاق.
منظور انفاق منطقی و درست است، نه انفاق بیجا و ناحساب که خانواده ما را به سختی بیندازد.
🔹️ مضار غنا:
۱. حس استغنا: «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَیَطْغَىٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَىٰ»، انسان همین که فکر میکند مستغنی شده است، طغیان میکند.
۲. امساک: در جایی که باید انفاق و بخشش کند، خودداری میکند.
🔹️ نگاه غیرمتعادل به مال:
۱. نگاه افراطی: عدهای مال را حلّال تمام مشکلات میدانند. این نگاه غلط است.
۲. نگاه تفریطی: عدهای معتقدند مال بیفایده است و کسب مال کار غلطی است. این نگاه هم قطعاً غلط است.
شهید مطهری (رحمةاللهعلیه) میفرمایند: «وظیفه جامعه اسلامی تولید ثروت و ایجاد رفاه است.»
دلیل رد این نگاه را هم از قرآن و هم از وظایف انسان بیان میکنیم.
۱. قرآن کریم
• آیه شریفه ۵ سوره مبارکه نساء میفرماید: «اموال خود را که خداوند آن را وسیله قوام زندگى شما قرار داده، به سفیهان ندهید.»
و در نمونهای دیگر آیه ۲۸۲ سوره بقره خطاب به مؤمنان میفرماید: «هر گاه به وامى تا سررسیدى معین، با یکدیگر معامله کردید، آن را بنویسید.»
۲. وظایف انسان در قبال خودش، خانواده و خلق خدا
• وظیفه انسان در قبال خود: تأمین معاش.
پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآله) میفرمایند: «از رحمت خدا به دور است کسی که بار زندگی خود را بر دوش مردم افکند.»
• وظیفه انسان در قبال خانواده: مرد موظف است نفقه خانواده خود را تأمین کند.
• وظیفه انسان در قبال خلق: ما در قبال دیگران هم مسئول هستیم. «کُلُّکُم راعٍ و کُلُّکُم مَسؤولٌ.»
نگاه درست نگاه متعادل به مال است که انشاءالله در شبهای آینده به آن میپردازیم.
mic_none صوت
سخنرانی
مناجات- بخشی از دعای ابوحمزه