عزت دینی- جلسه هفتم- محرم ۱۴۰۵

 عزت دینی

 هیئت دهه سوم محرم- جلسه هفتم

مناجات‌خوان: کربلایی ابوالفضل عبداللهی

قاری: حاج مجتبی قدبیگی

سخنران: دکتر علی غلامی

مداح: حاج مهدی دقیقی

 زمان: دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵

 مکان: فاطمیه بزرگ تهران 

‌

 مباحث مطرح‌شده:

 عدم وابستگی به خلق چگونه منجر به عزیز شدن انسان می‌شود؟ ارتباط رفتار منصفانه و عزت چیست؟

ظاهراً انقطاع از غیر خدا با عزت متناقض به نظر می‌آید؛ ولی به این معناست که در حالی که با دیگران هستیم و در میانشان زندگی می‌کنیم، به ‌آن‌ها وابستگی نداریم. اطاعت الهی و وابستگی به غیر خدا جمع‌ناپذیر هستند. تولی و تبری توامان معنا دارد.

• ملاک خداوند در اعزاز و اذلال چگونه است؟ به رفتار ما بستگی دارد. هرچه به خدا وابسته‌تر باشیم عزیزتر می‌شویم و هرچه وابستگی به خلق در ما بیشتر باشد میزان ذلت بیشتر می‌شود. برای نمونه اولیا الهی و مشخصاً رسول گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) عزیز بودند، ولو اینکه در سختی باشند. حضرت اباعبدالله (علیه‌السلام) حتی اگر کسی با ایشان همراهی نمی‌کرد، در قلب‌ها عزیز بودند؛ «قلوبهم معک و سیوفهم علیک.»

یک؛ قولی: نسبت ناروا به دیگران ندادن.

دو؛ فعلی: ادای حق دیگران و انجام ندادن عملی خلاف عدل.

• ماهیت انصاف: انصاف از مستقلات عقلیه است؛ بدین معنا که عقل بدون نیاز به آیات و روایات متوجه خیریت انصاف می‌شود.

امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «هرکس در تعامل با مردم انصاف را رعایت کند، خداوند جز بر عزت او نخواهد افزود.»

نتیجه انصاف عزت است؛ فی نفسه و فی اهله.

یک؛ فی نفسه: امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «در تعامل با دیگران و خودت انصاف را رعایت کن، قبل از اینکه از تو دادستانی شود؛ چراکه این برای قدر و جایگاه تو و برای جلب رضای پروردگارت، شایسته‌تر است.»

چند نوع حقوق بر گردن ماست.

- صاحب حق از حقش اطلاع ندارد؛ فلذا مطالبه نمی‌کند.

- صاحب حق به حقش آگاه است؛ ولی ملاحظه می‌کند و مطالبه نمی‌کند.

- صاحب حق به حقش آگاه است و مطالبه هم می‌کند؛ ولی توان گرفتن حقش را ندارد.

- صاحب حق به حقش آگاه است، مطالبه می‌کند، توان گرفتن حق را هم دارد؛ ولی ملاحظه می‌کند.

در خصوص تمامی این حق‌ها، رعایت انصاف و ادای حق بر گردن ماست. 

امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌فرمایند: «منصف‌ترین مردم کسی که است که انصاف را در خصوص دیگران رعایت می‌کند بدون اینکه حاکمیتی بالای سر او باشد.»

اطرافیان جانب انصاف را رعایت کنند و از جایگاه فرد استفاده نکنند. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در نامه ۵۳ نهج‌البلاغه، در خصوص این موضوع، توصیه‌هایی را خطاب به رهبران بیان می‌کنند.