صبر و استقامت- جلسه نوزدهم- هیئت شب‌های ماه رمضان ۱۴۰۴

‌

 هیئت شب‌های ماه مبارک رمضان- جلسه نوزدهم

سخنران: دکتر علی غلامی

 زمان: شب سی‌ام ماه مبارک رمضان ۱۴۴۷، جمعه ۲۹ اسفند ۱۴۰۴

‌

‌

• ادامه ناظر به ریشه:

عموماً انسان‌ها با اللهِ خالق مشکلی ندارند؛ اما با الله رب، که باید و نباید تعیین می‌کند، مشکل دارند و ربی که انتخاب می‌کنند هوای نفسشان است. «أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ...» (سوره مبارکه جاثیه، آیه شریفه ۲۳) 

انسان‌ها در قبال ربوبیت به چهار دسته تقسیم می‌شوند. 

دسته اول؛ افرادی که تنها در سطح اقرار زبانی به ربوبیت خداوند معتقد هستند و غالباً استقامتشان تقلیدی است. 

امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) در حدیثی می‌فرمایند: «مؤمن دینش را با دنیایش حفظ می‌کند و فاجر دینش را سپر دنیایش می‌کند.» فاجر اگر دنیایش به خطر بیفتد، دینش را فدا می‌کند و در این راه استقامت نمی‌ورزد.

دسته دوم؛ کسانی که از اقرار زبانی عبور و اعتقاد علمی و ذهنی پیدا کرده‌اند. عقلاً ضرورت استقامت را پذیرفته‌اند؛ اما به آن التزام و اعتقاد قلبی ندارند. تاب‌آوری این دسته اندک است و پس از مدت کوتاهی استقامت‌ورزی را رها می‌کنند.

دسته سوم؛ این‌ها از اقرار زبانی و اعتقاد ذهنی و علمی، به ایمان قلبی رسیده‌اند. رفتار صبورانه و استقامت‌خیز از ایشان مشاهده می‌شود و خداوند را مسبب‌السباب می‌دانند. 

رسول گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) می‌فرمایند: «مؤمن کسی است که طعم ایمان را چشیده، اللهِ خالق را رب بداند، اسلام را به عنوان دین پذیرفته باشد و محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌) را به عنوان رسول پذیرفته باشد.»

اما دسته چهارم؛ این‌ها با گذر از مراحل قبلی، می‌خواهند یک قدم بالاتر بروند. خداوند ایشان را دچار ابتلائاتی کرده است؛ مانند ابتلائاتی که بر حضرت ایوب (علیه‌السلام) گذشت و ایشان پس از ۷ سال سختی و بلا هم‌چنان شکر خداوند را به جای می‌آوردند و پس از آن، خداوند برایشان جبران کرد. «وَأَیُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ أَنِّی مَسَّنِیَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ. فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَکَشَفْنَا مَا بِهِ مِن ضُرٍّ وَآتَیْنَاهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَذِکْرَىٰ لِلْعَابِدِینَ» (سوره مبارکه انبیاء، آیات شریفه ۸۳ و ۸۴)

انسان می‌تواند به نقطه‌ای برسد که این مرحله را نیز رد کند. امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) سختی بسیاری را در راه اسلام متحمل شدند و عزیزان بسیاری از دست دادند. 

حضرت اباعبدالله (علیه‌السلام) فرمودند: «اگر دین جدم جز با شهادت من باقی نمی‌ماند، پس ای شمشیرها مرا دریابید» و اهل عترت نیز در این مسیر، ایشان را همراهی کردند و شد آنچه شد.